Gürcü, Hemşin, Lazların da içinde olduğu ezilen etnik kimlik ve haklara ait örgütler, eşitlikçi ve demokratik bir anayasa için taleplerini TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na sundu.
Etkin Haber Ajansı / 30 Ocak 2012 Pazartesi, 10:04
ANKARA- Aralarında AKA-DER, Demokrat Gürcüler Platformu, Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği, Jineps Gazetesi, Laz Mektebi, yönetmen Özcan Alper'in de olduğu kurum ve kişiler, TBMM Anayasa Uzlaşma Komisyonu'na anayasa önerilerini sundu.
Anayasa Uzlaşma Komisyonu Başkanlığı'na gönderilen metinde, "Bizler, ülkemizin farklılıklarıyla yan yana, eşit, özgür, kardeşçe ve barış içinde yaşamak isteyen, bugüne kadar verili anayasalar ve resmi ideoloji tarafından yok sayılan, asimilasyon, aşağılama (tahkir), inkar ve imhaya uğrayan halklarından insanlarız" denildi.
"Coğrafyadaki tüm kültür, kimlik, dil, din ve inançların varlığını kabul eden, halkların demokratik ve kültürel haklarını anayasal güvence altına alan, insan odaklı, özgürlükçü, eşitlikçi, demokratik bir anayasa"dan yana olduklarını beyan eden kişi ve kurumlar, toplumun tüm kesimlerinin anayasa yapım sürecine katılmasının önünün açık olmadığını belirtti.
Halkların dostluğu için yıllardır mücadele veren, bu sürece katkıda bulunabilecek aydın, akademisyen, siyasetçi ve gazetecilerin cezaevlerinde olduğuna dikkat çekilen metinde, "Özgürlükçü bir anayasanın yapım sürecine gölge düşüren bu tutuklamalar, toplumun geniş kesiminde 'Yeni Anayasa'nın belli bir kesim tarafından, belli bir yönde yapılmak istendiği izlenimini ve kaygısını oluşturmaktadır" denildi.
Yüzde 10 seçim barajı, anti demokratik siyasal partiler yasası, düşünce ve ifade özgürlüğü önündeki engellerin sürdüğü koşullarda yeni anayasanın hazırlandığına dikkat çekilen metinde, Yeni anayasa sürecinde fikir ve önerilerin özgürce tartışılabilmesi için, toplumsal kesimlerin hak arama mücadelesinin meşru görülmesi, tutuklu aydın, akademisyen, siyasetçi ve gazetecilerin serbest bırakılması talep edildi.
'Yeni Anayasa'nın hazırlık sürecinde siyasi partiler, kuruluşlar, sendikalar, aydınlar, kitle örgütleri ve kişilerin taslak önerilerinin, Anayasa Uzlaşma Komisyonunun görüşme tutanaklarının kamuoyuyla paylaşılması istendi, "Anayasa yapım sürecinde şeffaflık esas alınmalıdır" denildi.
Kişi ve kurumlar, talep ve önerilerini şöyle sıraladı:
-Vatandaşlık tanımı, soydaşlık temelinden arındırılmalı, hiçbir etnik kimliğe dayandırılmamalı, ülkemizdeki tüm kültür, kimlik, dil, din ve inançların varlığını kabul eden, halkların demokratik, siyasal ve kültürel haklarını güvence altına alan, insan odaklı, özgürlükçü, eşitlikçi, demokratik bir anayasa inşa edilmelidir.
-Ülkemizdeki tüm dil, kültür ve inançlar, tarihi ve kültürel mirasımızın bir parçası olarak değerlendirilmeli, bu kültür, dil ve inançların kendilerini var etme ve yarınlara taşıma hakları anayasa ve yasalarla güvence altına alınmalı ve bu doğrultuda yapılacak çalışmalara genel bütçeden pay ayrılmalıdır. Tekçi, tektipleştirici, merkeziyetçi, devlet odaklı politikalar terk edilmeli, mahalleler, köyler, ilçelerden başlayarak oluşturulacak sivil örgütlenmeler ile halkın yönetime etkin katılımının önü açılmalı, sivil örgütlenmeler toplumsal-kamusal yaşam üzerinde söz sahibi kılınmalıdır.
-Anadil hakkı temel bir hak olarak kabul edilmeli, anayasal güvence altına alınmalı, ana dilin kamusal alanda kullanımı, radyo-televizyon yayını yapma ve ana dilde isim-soy isim ve köy/yer isimleri konusundaki yasaklar ortadan kaldırılmalı, yok olma tehdidi altındaki diller koruma altına alınmalı ve bu dillere pozitif ayrımcılık uygulanmalıdır.
-Kültür, dil, inançlar üzerindeki tüm yasaklar, toplumsal yaşam, çalışma hayatı ve kamusal alanda halklara yönelik uygulanan her tür ayrımcılık ve ırkçı söylem ortadan kaldırılmalı, yasalardaki 'kin ve nefret suçları' tüm kültürel, etnik ve dinsel aidiyetleri kapsayacak şekilde genişletilmeli, 'kin ve nefret suçlarının' önlenmesi için anayasaya hüküm konulmalıdır. Dezavantajlı konumdaki halklara pozitif ayrımcılık uygulanmalıdır.
-Halklara karşı işlenmiş suçlar failleri ile birlikte açığa çıkartılmalı, topraklarımızda yaşanan katliam ve sürgünlerle halkların elinden alınmış olan hakların iadesi yasalarla güvence altına alınmalı, göç ettirilen halklara koşulsuz geri dönüş ve yaşam hakkı sağlanmalı, onur ve itibarları geri verilmelidir.
-Anayasada vatandaşların dini tarif edilmemeli, tüm inanç ve kültürel gruplar üzerindeki baskılar kaldırılmalı, tüm kimlik ve dinsel inanışların kendilerini özgürce ifade etmesi anayasal güvence altına alınmalıdır. Diyanet İşleri Başkanlığı ve zorunlu din dersi kaldırılmalı, devlet lügat, yayın ve ders kitaplarında faklı inanç ve kültürleri dışlayıcı dili terk etmeli, Cemevleri ve ayrımcılığa maruz kalan tüm inançların ibadet yerleri yasal statüye kavuşturulmalı, devlet tarafından el konulmuş ibadet yerleri gerçek sahiplerine iade edilmelidir.
-Piyasa temelli hidroelektrik-termik-nükleer santral, baraj, maden, inşaat vb. projelerle halkın doğal yaşam alanları tahrip edilemez. Doğal yaşam alanları, halkların kültürel ve tarihi mirası anayasa tarafından koruma ve güvence altına alınmalıdır.
Metinde imzası olan kurum ve kişiler şöyle:
AKA-DER (Anadolu Kültür Araştırma Derneği), Belge Yayınları'ndan Attila Tuygan, Canşenliği Oyuncuları, Demokrat Gürcüler Platformu, Gurup Helesa'dan Ender Abadoğlu, GOLA Kültür, Sanat ve Ekoloji Derneği, Hemşin Kültürünü Araştırma ve Yaşatma Derneği, Jineps Gazetesi, Laz Mektebi, Mezopatamya Kültür ve Dayanışma Derneği, Özcan Alper (Yönetmen), Pencere Yayınları, Peri Yayınları, Pomak Enstitüsü, Türkiyeli Gürcüler Platformu, Gürcü Kültür Merkezi Derneği